Αν με ρωτούσε κανείς με τι ασχολείται η Μαρία Παρούση, θα του έλεγα ότι «ζητάει τραγούδια».  Οι ηχολήπτες που τραυλίζουν πίσω απ’ το booth τις οδηγίες τους, οι τραγουδοποιοί που ξυπνάνε κι αγγίζουνε το πιάνο τους τρώγοντας ένα μήλο, οι μουσικοί που παίρνουν μαζί τους το μπλοκάκι με τις αποδείξεις πριν ξεκινήσουν για το στούντιο, οι εταιρειάρχες που ρωτάνε «γιατί να μ’ενδιαφέρει εμένα αυτό;», οι ιδιοκτήτες μικρών δισκοπωλείων που το πρωϊ έκαναν αξονική τομογραφία, οι πιο παχείς κι απ’ την μπλογκόσφαιρα μουσικοκριτικοί που αναρτούν στον τοίχο μιας δεκαεξάχρονης τα οριστικά τους αστεράκια, όλοι αυτοί υπάρχουν γιατί η Μαρία Παρούση ζήτησε -όταν στ’ αλήθεια το ’χε ανάγκη- ένα τραγούδι.

Και φέτος που όλοι έχουμε γίνει αναλυτές του χρήματος-ποιος ξέρει από ποιο επιπόλαιο διάβασμα μιας απ ’τις 1.000.000 κυρίαρχες θεωρίες-, η Μαρία απλώς κοιτάζει τον καιρό, φοράει ένα σάλι αν χρειαστεί, ή ένα τι-σερτ, ή γάντια, ή παγοπέδιλα και βγαίνει στον κήπο της για να κεντήσει.

Το κέντημά της είναι το ρούχο που χρειάζονται τα φετινά τραγούδια της, (που άλλα ξεκίνησαν για να την βρουν το 1933 –το “Stormy Weather” με την Ivie Anderson- κι άλλα τα βρήκε έξω απ’ την πόρτα της πριν καν αυτά αρχίσουν να μιλάνε-το “Ships In The Rain των Lanterns On The Lake-) για να αντέξουν στη βροχή που ήδη πέφτει. Ιndie Ρώσοι, πολυοργανίστριες, μέχρι και σούφι djs απ’το San Diego χωράνε κάτω από το κεντητό της πάπλωμα και –για ακόμα μια φορά- χωράμε κι εμείς, που δεν ήμασταν έτοιμοι για την κακοκαιρία.

Για μας τους αργοπορημένους και ξεσκέπαστους, ζήτησε φέτος τα 13 τραγούδια του “Under The Weather” -της 5^ης κατά σειρά συλλογής της- η Παρούση.  Θα βιαζόμουνα να πω «της ωραιότερης», όμως ξανάκουσα αμέσως μετά και τις 4 άλλες. Κανένα τραγούδι δεν είναι εκεί ερήμην του άλλου.  Όλα έρχονται σιγά-σιγά μέσα στα χρόνια και φτιάχνουν τον καμβά της ζωής μας που δεν φαίνεται.  Αυτή που φαίνεται -αυτή που δεν τη ζήτησε κανείς- δεν έχει σημασία.

Φοίβος Δεληβοριάς 

08/12/2011

[photos: Mixalis E.]

Μαζί με την Bjork είναι οι πρωταγωνιστές μιας σύγχρονης μουσικής μυθολογίας όπου οι εύθραυστες μελωδίες και τα αιθέρια φωνητικά ανακατεύονται με τα ηλεκτρικά drones της κιθάρας, η καθημερινότητα της πόλης συναντά τη μαγεμένη σκιερή φύση των ξωτικών μέσα από στίχους που κρατάνε καλά τα μυστικά τους, τα μουσικά όργανα παίζονται συχνά με ανορθόδοξους τρόπους και το τελικό αποτέλεσμα έχει κάτι από την άγρια ομορφιά των τοπίων της Ισλανδίας. Ο μπασίστας τους, Georg ”Goggi“ Hólm,στα πρώτα κιόλας λεπτά της συνάντησής μας, μου κατεδαφίζει το παραμύθι«Παγανιστές? (χαμόγελο απορίας) μπα δεν νομίζω! Δεν είχαμε ποτέ τέτοια πρόθεση.» Το ίδιο βράδυ όμως το παραμύθι ζωντανεύει μπροστά στα μάτια μου, σε ένα παλιό σφαγείο του προπερασμένου αιώνα (που πλέον λειτουργεί ως χώρος συναυλιών), στη Δρέσδη, με θερμοκρασία υπερβολικά υψηλή για τα γερμανικά δεδομένα, πόσο μάλλον για τα ισλανδικά. Οι SigurRos στη σκηνή ενσαρκώνουν αυτό ακριβώς που έχουν παρουσιάσει στην μέχρι τώρα δισκογραφία τους, με τη διαφορά ότι εδώ όλα είναι τρισδιάστατα. Σεμνότητα, άρτια παιξίματα, ζεν μινιμαλισμός μαζί με μια δόση εφηβικής τρέλας (είναι ντυμένοι με κοστούμια βικτωριανής εποχής από την προσωπική τους συλλογή). Άλλοτε βουτάνε σε μελαγχολικούς βυθούς και άλλοτε απογειώνονται σε απλησίαστα ύψη. Μεταξύ των δύο άκρων καταφέρνουν και ισορροπούν με χάρη. Πέφτουν οι τοίχοι και το ταβάνι και αρχίζουμε να ταξιδεύουμε, άλλοτε με πλοίο, άλλοτε με τρένο, περνάμε βουνά, δάση, ποτάμια και πόλεις, κάποια στιγμή δεν χρειάζεται μέσο, απλώς πετάμε. Όλα είναι απέραντα, πολύχρωμα και μαγικά, ο ήχος τέλεια κρυστάλλινος και ξαφνικά υπάρχει δροσερός αέρας και άπλα στην κατάμεστη αίθουσα. Στο φινάλε, κοινό και μπάντα έχουμε γίνει μικρά παιδιά, τεράστια χαμόγελα και ακούραστα χειροκροτήματα έχουν λύσει κάθε πρόβλημα γλωσσικής επικοινωνίας και η συναυλία μετατρέπεται σε μια μικρή γιορτή κάτω από ασημένιες νιφάδες κομφετί που πέφτουν με ταχύτητα χιονοθύελλας.

Αυτή είναι η γιορτή του «Með suð í eyrumvið spilumendalaust» («Με ένα βόμβο στα αυτιά μας παίζουμε ακατάπαυστα»). Πρόκειται για το καινούριο τους album που κυκλοφόρησε τον περασμένο Ιούνιο και είναι αναμφισβήτητα το πιο εξωστρεφές και «φωτεινό» έργο τους μέχρι στιγμής. «Είναι αρκετά διαφορετικό. Σε κάθε album θέλουμε να κάνουμε καινούρια πράγματα, είναι σαν να επανεφευρίσκουμε τους εαυτούς μας. Αυτή τη φορά το βήμα ήταν αρκετά μεγάλο γιατί βάλαμε από την αρχή σαν κανόνα ότι θα τα κάνουμε όλα πολύ γρήγορα. Ηχογραφήσαμε και μιξάραμε σε σύντομο χρονικό διάστημα (σημ.:οι ηχογραφήσεις κράτησαν μόλις 11 μέρες!) και αμέσως βγήκαμε σε περιοδεία. Στο παρελθόν έχει τύχει να είμαστε στο studio για δύο ολόκληρα χρόνια για να τελειώσουμε ένα album, αποφασίσαμε να αλλάξουμε στρατηγική και αυτόματα άλλαξε όλη η δημιουργική διαδικασία, πάψαμε να δίνουμε τόση σημασία στη λεπτομέρεια, αφήσαμε πίσω κάποια μικρά λαθάκια και προχωρήσαμε μπροστά και αυτό ήταν τόσο απελευθερωτικό. Περάσαμε πολύ καλά!» Είναι ο πρώτος δίσκος που περιέχει κάποιους στίχους στα αγγλικά και τα hopelandic (μια γλώσσα που έχει επινοήσει ο τραγουδιστής τους, στον ήχο μοιάζει με τα ισλανδικά αλλά οι λέξεις της δεν σημαίνουν τίποτα) είναι ελάχιστα, παρόλα αυτά η πρόσβαση στο περιέχομενό τους εξακολουθεί να μοιάζει με το κυνήγι χαμένου θησαυρού.  «Δεν είναι αλήθεια αυτό (χαμογελάει), όποιος θέλει μπορεί να βρει όλους τους στίχους στο internet, υπάρχουν πάντα οι fans που φροντίζουν να τους μεταφράζουν και να τους ανεβάζουν σε διάφορα site. Είναι σημαντικό για μας να γράφουμε καλούς στίχους, απλώς είμαστε μια ισλανδική μπάντα και δεν μας ενδιαφέρει να γράφουμε στίχους στα αγγλικά μόνο και μόνο για να τους καταλαβαίνει ο κόσμος.» Και φυσικά κανένα από τα cd τους δεν περιέχει ένθετο με στίχους… «Βάζουμε πολλή μεγάλη φροντίδα στις συσκευασίες των cd μας. Αυτή τη φορά προσπαθήσαμε να το κάνουμε ακόμα πιο αφαιρετικό, τίποτα περιττό, όλο κι όλο είναι μόνο ένα κομμάτι χαρτί. Βέβαια υπάρχει και η ειδική έκδοση σε περιορισμένα αντίτυπα που είναι πολύ όμορφη.»

Χάρη σ’ αυτό το εξώφυλλο ένα πολύ μεγάλο κοινό ανακάλυψε τον φωτογράφo

Ryan McGinley. Το πολυσυζητημένο video του “Gobbledigook”, (όπου μια παρέα από ολόγυμνους νέους και νέες παίζουν και κάνουν τρέλες μέσα στο δάσος) είναι επίσης εμπνευσμένο από τις φωτογραφίες του. «Εκτός ότι είναι φίλος μας, η δουλειά του μας εκφράζει σε μεγάλο βαθμό» Άλλες επιρροές από τον χώρο της τέχνης? «Είναι τόσες πολλές… Αν με ρωτήσεις προσωπικά τι με έκανε να αρχίσω να ασχολούμαι με τη μουσική θα σου πω ότι άκουγα πολύ LeonardCohen.   Από συγγραφείς μου αρέσει πάρα πολύ ο PaulAuster και από τον κινηματογράφο θαυμάζω τον Τσέχο σκηνοθέτη Jan Švankmajer. Τα κινούμενα σχέδιά του με έχουν εμπνεύσει πολύ. Όταν τελειώσουμε την περιοδεία θα ήθελα να γυρίσω μια ταινία μικρού μήκους, μάλλον η σύζυγός μου θα γράψει το σενάριο και μάλλον θα είναι κινούμενα σχέδια»

Σε μια εποχή που οι πωλήσεις των δίσκων πλήγονται όλο και περισσότερο από τα παράνομα downloads, οι Sigur Ros έχουν καταφέρει να εξελιχθούν σε μια μεγάλη μπάντα που πουλάει εκατομμύρια δίσκους σε όλο τον κόσμο. «Δεν νομίζω ότι περιμέναμε ποτέ να συμβεί. Πάνε σχεδόν δεκαπέντε χρόνια από τότε που ξεκινήσαμε και στις αρχές δεν κάναμε καν συναυλίες, απλώς κάναμε πρόβες σε διάφορους χώρους και γράφαμε μουσική. Θυμάμαι πως τότε ευχόμαστε μια μέρα να είναι αυτό η «πρωινή μας δουλειά». Ήταν ένα χαζό όνειρο που τελικά πραγματοποιήθηκε και είμαστε πολύ τυχεροί γι’ αυτό. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν όταν κυκλοφορήσαμε το «Ágætis byrjun»(1999)τότε μας άκουσε κόσμος στην Αγγλία και κάποιοι ήρθαν και μας βρήκαν στην Ισλανδία γιατί  ενδιαφέρονταν να κυκλοφορήσουν τους δίσκους μας σε όλο τον κόσμο. Είναι καταπληκτικό το ότι η μουσική κυκλοφορεί δωρεάν στο internet γιατί οι μουσικόφιλοι ανακαλύπτουν συνεχώς νέα συγκροτήματα και σίγουρα έχει βοηθήσει και εμάς στο να μας μάθει περισσότερος κόσμος. Απ’ την άλλη είναι ανησυχητικό το ότι οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι χρειάζεται κόπος, χρόνος και πολύ χρήμα για να δημιουργηθεί καλή μουσική. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν όλοι ότι το θέμα μας δεν είναι να γίνουμε πλούσιοι,  αλλά να έχουμε την δυνατότητα να συνεχίσουμε να ασχολούμαστε με τη μουσική, αλλιώς θα πάψουν να βγαίνουν δίσκοι και θα είναι απλώς ένα χόμπι για τον ελεύθερο χρόνο μας.  Απ’ την άλλη η μουσική βιομηχανία αποτελεί statusquo εδώ και χρόνια και σίγουρα πρέπει να αλλάξει αυτό. Ακόμα και σήμερα τα συμβόλαια των καλλιτεχνών περιέχουν «αρχαίους» όρους, είναι γελοίο! Μου αρέσει πάντως που υπάρχει το i-tunes όπου πληρώνεις και έτσι με τη σειρά τους πληρώνονται οι καλλιτέχνες, ενώ παράλληλα γλιτώνουμε από όλο το σκουπιδαριό των δισκογραφικών εταιριών: χαρτί, περιτύλιγμα, ζελατίνες, πλαστικό και επίσης η μουσική στοιχίζει φθηνότερα. Το μόνο κακό είναι ότι η ποιότητα του ήχου στα mp3 είναι σκατά! (γέλια)Όταν πηγαίνω να ψωνίσω δίσκους συνήθως αγοράζω βινύλια. Μου αρέσει να βάζω έναν δίσκο να παίζει, ειδικά όταν έχει αποκτήσει γρατσουνιές γιατί τότε ο ήχος του γίνεται πιο ζεστός.  Πάντως πιστεύω ότι οι fan μας είναι ένα κοινό που ναι μεν κατεβάζει και ακούει τη μουσική μας απ’ το internet μόλις διαρρεύσει, αλλά όλοι στη συνέχεια αγοράζουν το cd, ούτως ή άλλως, για να έχουν και το artwork κλπ.» 

Αναρωτιέμαι αν θυμάται την συναυλία τους στο θέατρο Βράχων το 2003 και αν η Ελλάδα πρόκειται να συμπεριληφθεί σε κάποια μελλοντική περιοδεία.

«Ήταν μια τρέλα. Στο τέλος της συναυλίας δεν μπορούσαμε να φύγουμε γιατί όλος ο κόσμος μας είχε περικυκλώσει και ουσιαστικά δεν υπήρχαν καμαρίνια. Ήταν λίγο αστείο γιατί μας έλεγαν και μας ξαναέλεγαν ότι θα παίξουμε σε ένα απίστευτο ελληνικό αμφιθέατρο και όταν φτάσαμε είδαμε τις σιδερένιες κερκίδες και κάτι καρεκλάκια μπροστά… (γέλια) Πάντως οι βράχοι πίσω από τη σκηνή ήταν πραγματικά όμορφοι.  Δεν μπορώ να υποσχεθώ τίποτα, αλλά θα μπορούσαμε να έρθουμε για μια συναυλία τον Νοέμβριο, γιατί όχι?»

Μαρία Παρούση, Ταχυδρόμος 27/09/2008

[Cover photo “Seahorses”: Simon Larbalestier/Design & artwork: Dimitris Panagiotakopoulos-Maria Paroussi]

ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 

Είμαι κι εγώ σημαδεμένος, όπως η Μ. Είμαστε watermarked. Ξέρουμε και μερικούς άλλους εκεί έξω, τέτοιους. Όπως τα χαρτονομίσματα, οι ψηφιακές εικόνες και η μουσική στον κυβερνοχώρο - που τα σφράγισαν οι κόπιράιτερς, τους χτύπησαν ένα στεγανογράφημα στο κούτελο για να μην τα χάσουν.

Έτσι βρισκόμαστε. Επικοινωνούμε αναμεταξύ μας με σούπερ-σόνικ μηνύματα σε συχνότητες που αφήνουν πίσω τους μπουρμπουλήθρες. Αναγνωριζόμαστε από το σημάδι, το καταλαβαίνουμε, και μαζευόμαστε σε μικρά κοπάδια, σε ντουέτα και σε τριάδες, και πάμε όλα τα υδατογραφημένα μαζί, σαν ιππόκαμποι. Ταξιδεύουμε στα νερά του διαστήματος κολυμπώντας, λίγο ζαλισμένοι από το απαλό μούδιασμα του οξυγόνου που αναπνέουμε.

Όταν βρίσκουμε τραγούδια, τα στέλνουμε ο ένας στον άλλο. Τα καίμε σε σιντάκια, τα ανεβάζουμε σε blogs, τα βάζουμε σε λίστες – τα δέκα αγαπημένα, τα έντεκα του χωρισμού, τα πέντε της πρώτης μέρας του χειμώνα, κάτι τέτοια. Είναι κι αυτά, τραγούδια με το watermark μέσα στην ηλεκτρική καρδιά τους. Τα σφράγισε η εταιρία τους και μετά τα άφησε ελεύθερα στον ωκεανό – κι όπου ταξιδέψουν.

Η Μ. τα αγαπάει, τα λυπάται, τα κάνει συλλογή στο ράφι με τα βαζάκια. Τα μαζεύει ένα – ένα (σαν μανιτάρια), τα φυλάει στην ποδιά της κι ύστερα τα ταξινομεί: Εσύ, σαν καρουζέλ δίπλα σε συντριβάνι, θα πας πρώτο. Δεύτερο εσύ, που ακούγεσαι σαν μωρό που γεννιέται μέσα στο νερό. Εσείς, τα κολυμβητικά, θα ακολουθήσετε σε σλόου-μόσιον κι εσύ, το πέμπτο, θα βρεις μια ομπρέλα από φύκια και θα χωθείς από κάτω, να ξεκουραστείς, μαζί με τα άλλα που θά’ρθουν. Το όγδοο, θα χαθείς μόνο σου στην άβυσσο. Θα σε βρει το εννέα, με το φωτάκι μέσα στο σκοτάδι και θα σε φέρει πίσω να ζωγραφίσετε αυτά που είδατε. Θα έρθουν και τα υπόλοιπα και θα έχουμε γιορτή, νερά και θάλασσες. Και ύστερα, το δεκαπέντε, θα μας πει «πέρασε ο καιρός, σήμερα είναι η μέρα που χωρίζουμε». Μόλις χτυπήσω τα χέρια μου, θα χαθούμε όλοι στον αέρα. Και μετά πάλι, κάπως, θα βρεθούμε από το σημάδι του νερού.

Να, τέτοια τραγούδια μαζεύει η Μ. και μας τα δίνει, κάθε τόσο, με τις συλλογές που ετοιμάζει. Κι έτσι περνάει ο καιρός και πάμε.

 ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΝΕΣ